Zorg om sturing, sturing om zorg. De besturing van de zorg als een duurzaam experiment.

Een voor iedere burger toegankelijke, betaalbare en kwalitatief goede zorg kan alleen door institutionele waarborgen en betrokkenheid van de overheid tot stand kan komen. Tegelijkertijd is diezelfde overheid voor het bereiken van haar doelstellingen in belangrijke mate afhankelijk van andere partijen: medische professionals, zorginstellingen, verzekeraars, lagere overheden.

Dat heeft er op haar beurt weer toe geleid dat de zorgsector gekenmerkt wordt door een grote institutionele dichtheid, met een veelheid aan onderling verschillende en soms zelfs tegenstrijdige – ambigue – sturingsmechanismen. Denk aan de markt (die maar moeizaam werkt door imperfecte en asymmetrisch verdeelde informatie); de gemeenschap (die zoveel waarde hecht aan gezondheid en gezondheidszorg, maar die dit niet op eigen kracht kan realiseren); de professionele gemeenschap (die een sleutelpositie heeft vanwege het vaak complexe en specialistische karakter van medische zorg) en de overheid (die een grondwettelijk verankerde verantwoordelijkheid heeft voor de toegankelijkheid, kwaliteit en betaalbaarheid van gezondheidszorg en ook voor de volksgezondheid)

Kenmerkend aan de gezondheidszorg is dat geen van de institutionele domeinen: de markt, de gemeenschap, de professionele gemeenschap, de overheid en daarbij passende besturingsmodellen blijvend dominant is, maar dat ze steeds in wisselende verhoudingen aanwezig zijn.

Die spanning is van alle tijden, maar nu weer uiterst actueel. Immers, twee van de drie grote decentralisaties binnen het sociale domein spelen zich binnen het domein van de gezondheidszorg.

Jan-Kees Helderman en Frans de Vijlder doen een poging om veranderingen in de zorg vanuit een bestuurskundig perspectief te duiden, en ze besteden aandacht aan de vraag wat de consequenties hiervan zijn voor sturing in en van de gezondheidszorg.

Jan-Kees Helderman (Radboud Universiteit) plaatst de huidige transities in het debat over de veranderende verzorgingsstaat. De verzorgingsstaat transformeert van een sociale beschermingsstaat in een sociale investeringsstaat en daarbij passen niet alleen andere vormen van maatschappelijke dienstverlening, maar ook andere vormen van sturing. Hij werkt in zijn lezing toe naar wat hij het lonkend perspectief noemt: een perspectief op sturing in de vorm van een duurzaam experiment waarin ook verantwoording anders dient te worden gedaan. Frans de Vijlder (HAN) gaat in zijn lezing in op de gevolgen van deze veranderingen op de verhoudingen tussen professionals, managers en bestuurders van zorginstellingen, gemeenten en burgers. In het bijzonder zal hij ingaan op de gevolgen van deze ontwikkelingen voor de rol en positie van verschillende soorten zorgprofessionals en wat dit zou moeten betekenen voor hun scholing en professionalisering.

De sprekers

Jan Kees Helderman is als universitair hoofddocent bestuurskunde verbonden aan het Institute for Management Research van de Radboud Universiteit Nijmegen.

In 2007 is hij gepromoveerd aan het instituut Beleid en Management van de Gezondheidszorg van de Erasmus Universiteit Rotterdam op het proefschrift ‘Bringing the Market Back In? Institutional Complementarity and Hierarchy in Dutch Housing and Health Care.’ Voor dit proefschrift ontving hij de G.A. van Poelje prijs voor het beste proefschrift in de Vlaamse en Nederlandse bestuurskunde. Hij is lid van de redactieraad van het Health Economics Policy and Law (Cambridge University Press) en van het Journal of Health Services Research & Policy (SAGE). Hij is onder andere coördinator van de European Health Policy Group, een groep van Noord Amerikaanse en Europese onderzoekers van gezondheidszorgstelsels. In opdracht van Zorginstituut Nederland publiceerde hij in 2014 een institutionele biografie van de totstandkoming van dit Instituut binnen veranderende besturingsverhoudingen in de Nederlandse gezondheidszorg (De Dijkgraaf van de Zorgpolder). Hij is de coördinator van het IMR onderzoeksprogramma Governance and Innovations  in Social Services (GAINS).

 

 

Frans de Vijlder is lector Goed bestuur en innovatiedynamiek in maatschappelijke organisaties en leading lector van het HAN Kenniscentrum Publieke Zaak, waar hij onder meer onderzoek doet naar de schuivende beroepsbeelden van professionals. Eerder was hij onder meer werkzaam bij het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, de Universiteit van Amsterdam en Capgemini.

 

Voor wie

Deze lezing is interessant voor directies en managers die werkzaam zijn in de zorg en welzijn en voor politici, ambtenaren en beleidsmakers die zich bezighouden met transities. Ook onderzoekers, adviseurs en zorg- en welzijnsprofessionals die actief te maken hebben met de transities en de gevolgen daarvan zijn van harte uitgenodigd.

Aanmelden

Aanmelden kan via deze pagina.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *